Endoskopi
(Üst GİS endoskopisi)
Endoskop hortum şeklinde, plastik malzemeden yapılmış, bükülebilen uç kısmına kamera yerleştirilmiş, ışıklı bir alettir. Endoskopun içinde hava, su ve tel geçişine izin veren kanallar bulunmaktadır. Bu sayede endoskop içerisinden araçlar sokularak görüntü eşliğinde biopsi alınabilir veya kanama odağı görülürse müdahale edilebilir. Buradan anlaşıldığı gibi endoskopi hem tanısal amaçlı hem de tedavi amaçlı olarak kullanılmaktadır.
Tanı amaçlı kullanım yerleri
-Yutma problemleri olanların araştırılması
-Sürekli mide yanma ve ağrısı
-Sürekli bulantı, kusma
-Mide kanaması
-Kansızlık gibi şikayetlerin nedenlerinin araştırılmasında kullanılıyor. Özelliklede mide ülseri gibi mukozal hasarlar saptanan hastalarda biopsiler alınarak mide kanserleri ile ayırıcı tanı yapılabilir.
Tedavi amaçlı kullanılması
-Aktif mide kanaması olan hastalarda
-Mide polipi eksizyonunda (çıkarılmasında).
-Yemek borusundaki darlıkların tedavisinde
-Mide ve yemek borusundaki yabancı cisimlerin çıkarılmasında
Endoskopi öncesi hasta hazırlığı
Tetkikden önce 6-8 saat kadar aç kalınmalıdır. Hastanın stresini azaltmak amaçlı rahatlatıcı ilaçlar verilebilir. Endoskopiden birkaç dakika önce hastanın boğazına anestezik sprey sıkılarak öğürme refleksi engellenir.
Endoskopinin riskleri
Endoskopi invaziv bir tekniktir. Özellikle yaşlı, kalp, akciğer, hipertansiyon, alerjik hastalığı olan hastalarda daha dikkatli olunmalıdır. Endoskopinin yapılışı esnasında nadirde olsa yemek borusu ve midede perforasyon (delinme) gibi riskler vardır.

Üst sindirim sistemi kanamaları
Ağızdan başlayarak ince barsakların başlangıç kısmını da içeren bölüm arasında görülen kanamaları tarifler. Oldukça sık görülen bir patolojidir. Kanama, hastanın farkında olmadığı şekilden, çok şiddetli kanamanın olduğu spektrum arasında izlenebilir. Kanamanın çok az olduğu durumda hiçbir belirti vermeyebileceği gibi, şiddetli kanamalarda hayati tehlike olabilmektedir.

Kanama düşündüren belirtiler;
-Hematemez; ağızdan taze veya kahve telvesi şeklinde beklemiş kan kusulmasıdır.
-Melena; Parlak siyah (katran gibi), cıvık ve pis kokulu dışkıdır. Genellikle üst sindirim sisteminden fazla miktarda kanamadan sonra görülür.
-Hematokezya; Açık kırmızı renkli dışkıdır. Genellikle alt sindirim sistemi kanamalarında görülmekle birlikte üst sindirim sistemindeki fazla miktardaki kanamalarda da olmaktadır.

Üst sindirim sistemi kanama nedenleri; 
Pek çok nedeni olmakla birlikte en çok görülen ilk 3 nedendir.
-Mide ve duodenum ülserleri
-Gastrit
-Özefagogastrik varisler ;Yemek borusu ile mide arasındaki venöz damarlarda görülen damar genişlemeleridir.Çoğunlukla sirozlu hastalarda oluşur.
-Aşırı kusma ve öğürmelere bağlı mide-yemek borusu arasındaki mukozal yırtılmalara bağlı (Mallory-Weiss sendromu)
-Yabancı cisim yutulması
-Mide tümörler
-Yemek borusu tümörleri
-Damar anomalileri
-Kanama bozukluğu yapan hastalıklar

Tanı
-Öncelikle hastanın öyküsü dinlenir.Hastanın şikayetleri tanıda çok önemlidir.
-Fizik muayenede barsak seslerinin artışı, rektal tuşe önemlidir.
-Varsa, kusma ve/veya gaita materyalinin incelenmesi
Kanamanı üst –alt sindirim sindirim sisteminden olduğu ayırıcı tanısı yapılmalıdır.
-Nazogastrik sonda mideye yerleştirilerek kan gelip gelmediğine bakılır.
-Üst-alt sindirim sistemi endoskopisi
-Kolonoskopi
-Anjiografi
-Sintigrafi gibi tetkikler kullanılmaktadır.

Tedavi
Sindirim sistemi kanaması olan hastaların %80 inin kanaması kendiliğinden durur. Tedavi, kanama nedeni ve şiddetine göre değişir. Öncelikle hastanın genel durumu düzeltilmeye çalışılır. Sonra kanama nedeni engellenmeye çalışılır.
Endoskopi ve anjiografi tetkikleri hem tanı hem de tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Bu yöntemlerle kanamanın durdurulamaması halinde cerrahi tedavi uygulanmaktadır.

MİDE KANSERLERİ
%95’i mide karsinomu olup, geri kalanlar lenfoma ve sarkomlardır.
Japonya, Rusya, Çin, Portekiz gibi ülkelerde mide kanseri artmakta iken, ABD, İngiltere, Kanada,Hollanda gibi ülkelerde azalmaktadır. Tüm kanserler arasında 5. sıradadır. Erkeklerde ve 50 yaş üstünde sık görülür.
Etiyolojide çevresel faktörler ve genetik faktörler rol oynar. Konserve, tuzlanmış-kurutulmuş balık tüketimi, tütsülenmiş balık ve etler (kanserojen 3-4 benzopiren), hayvani yağlar, alkol, tütün, obesite, helikobakter pilori infestasyonu gibi diyet alışkanlıkları suçlanır. Taze meyve-sebze, C  vitamini ise koruyucudur.
Genetik faktörler ise HNPCC ve çeşitli gen mutasyonlarıdır.
Bir de predispozan faktörler vardır. Bunlar:
            - Kan grubu A olanlar,
            -atrofik gastrit,
            -pernisiyöz anemi,
            -aklorhidri
            -safra reflüsü

Belirti ve Bulgular
Mide kanseri sinsi seyirlidir. Geç belirti verir ve belirtiler de, hastalığa özgü değildir. Karında rahatsızlık hissi, peptik ülser benzeri ağrı, iştahsızlık, halsizlik, kilo kaybı, hematemez (Kahve telvesi renginde kan kusma), gizli kanama, anemi, hepatomegali (Karaciğerin büyümesi), ascites (Karın boşluğunda sıvı toplanması), sarılık gibi metastaz belirtileri görülebilir.

Tanı
Belirtilerin spesifik olmaması nedeniyle, ileri tanı yöntemleri kullanılır. Baryumlu ÖMD grafileri ve Endoskopi en önemli tanı aracıdır ve özellikle 40 yaş üstünde en ufak mide şikayetinde bile uygulanmalıdır.

Patoloji
Mide kanserleri erken mide kanseri (Submukozayı aşmamış) ve ileri mide kanseri (Submukozayı aşmış) olarak sınıflandırılabilir.

Tedavi
Tedavisi cerrahidir. Radyoterapi ve kemoterapinin fazla yararı yoktur. Cerrahi tedavide total veya subtotal gastrektomi ile birlikte lenfatik drenaj alanı da çıkartılır.

Prognoz evreye bağlıdır. Ortalama 5 yıllık yaşam %25 olup, erken mide kanserinde %90 iken lenfatik metastaz varsa %7 kadardır.